“Wat denk je er zelf van” moet vanuit de inhoud komen

De psycholoog als Procesbegeleider aan de zijlijn? Veroorloven we ons inhoudelijke standpunten? Mogen we expert zijn? Praktisch alle vakgenoten zullen denken ‘natuurlijk’! Maar in werkelijkheid zie ik vooral heel veel procesbegeleiding zonder inhoudelijke stelling. We blijven met onze weetjes lekker onder de dekens en vinden niks! “Wat denk je er zelf van” moet als bekende grap toch ergens vandaan komen?

Waar dat toe kan leiden: Kijk eens op dit filmpje en vraag je dan eens af wat er op dit kruispunt in Nederland zou gebeuren…………..

Hah! Hoe komt dat? Wij psychologen weten dat andere mensen zich aan regels houden als zij verwachten dat kans op ellende bij overtreding van de regel groot is. Daarom stoppen we overdag voor rood licht. Maar wat gebeurt er als we geen negatieve consequenties verwachten? Wel eens in de kleine uurtjes lang voor een rood stoplicht en een leeg kruispunt gestaan……..?

Leerzaam: (1) we leren dat stoplichten, de regels, voor ons uitkijken en dat we daarom niet meer zelf hoeven op te letten; (2) we leren ook dat we ons niet altijd aan regels hoeven te houden; (3) we weten dat we makkelijk regels overtreden als we geen negatieve consequenties verwachten. Verwarrende combinatie: 1+2+3 = extra grote verkeersellende als de stroom bij ons onverhoopt uitvalt en stoplichten automatisch op rood blijven staan. Welke regels gelden dan? Regels leiden daarom vanzelf tot de vraag naar extra aanvullende regels.

Maken psychologen van deze ‘expertkennis’ een punt? Geen 1! Waarom maken wij onze wetgevers, onze klanten, niet duidelijk dat het effect van veel goedbedoelde, zelf bedachte, acties in de praktijk heel anders zal uitpakken dan bedoeld?
Zijn we doorgeschoten in procesbegeleiding, het opbouwen van actieve betrokkenheid, meedenken en 'aan het denken' zetten? Zijn we het verleerd gewoon te zeggen wat we al lang weten? Zijn we bang als expert weerstand te wekken? Hebben we eigenlijk wel een degelijk inhoudelijk standpunt? Je moet natuurlijk wel weten waar je het over hebt!
“Wat vindt u er zelf van”, daar ga ik als klant niet voor betalen zeg!

Rolf van der Meer